Dossier

Conservering en opslag biologisch geteelde granen als veevoer op het eigen bedrijf

“Wie niet in opslag investeert, kan beter niks opslaan!” Kwaliteitsverlies tijdens de opslag kost geld.

Niet kerende grondbewerking in akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt BioKennis

Belangrijk is dat de oogst- en opslagmethode van het eigen geteelde graan aansluit bij de mogelijkheden en het voersysteem op het bedrijf.

Weersinvloeden

Alle overwogen keuzes ten spijt bepaalt het Nederlandse weer van jaar tot jaar vooral het succes van de eigen teelt. De oorzaken van een slecht conserveringsproces ontstaan vaak al tijdens de teelt of tijdens de oogst. Bijvoorbeeld een hoge onkruiddruk die resulteert in een hoog aandeel onkruidzaden (hoog vochtgehalte, kans op broei) of ongunstige oogstomstandigheden. Na de oogst en tijdens de opslag zijn het vooral zaken als temperatuur, vochtigheid (broei) en aantasting door insecten, mijten en schimmels die het conserveringsproces negatief kunnen beïnvloeden.

Opslag en conservering van droog graan

Zaad is levend materiaal dus er vindt ademhaling plaats. Hierdoor ontstaat tijdens de bewaring voortdurend warmte en vocht. Onder vochtige en warme omstandigheden wordt de ademhaling nog sterker, waardoor broei zou kunnen ontstaan. Bij tarwe is de bewaarduur onbeperkt bij een temperatuur van beneden de 20°C en een vochtgehalte beneden de 15%. Om te voorkomen dat er vocht- of broeiplekken ontstaan, is het nodig om een partij tijdens de bewaring regelmatig om te zetten of te ventileren.

Opslag en conservering van vochtig graan

Op een veehouderijbedrijf gaat het vaak om een beperkt aantal hectaren graan. Daarom zijn bigbags waarschijnlijk een praktische oplossing. Het voordeel is dat deze kleine eenheden (600-800 kg) gemakkelijk op het erf op te slaan zijn, de kans op bederf minimaal is en de verliezen dus laag. Bigbags zijn wel duur (zo’n 200 euro/ha). maar de dure opslag lijkt uit te kunnen. Het product vervangt tenslotte (duur) krachtvoer! Een andere oplossing is de silobag (slurfsilo), dat zijn lange slurven die op het erf kunnen liggen. Voor het voeren van een vochtig graanproduct moet de veehouder beschikken over een voersysteem dat hiervoor geschikt is. In het geval van een nat graanproduct wordt vaak gewerkt met een CCM doseerbak die de CCM kan mengen met het gewone voer. Een nat graanproduct betekent ook een extra handeling om het voer voor de dieren te krijgen, maar de praktijk leert dat dit nauwelijks een probleem is. De voersnelheid is erg belangrijk! Bij voersnelheden groter dan één bigbag per week moet een slurfsilo of sleufsilo overwogen worden. Het nadeel van de bigbags zit in de ‘hanteerbaarheid’, ze zijn vrij groot.

Trefwoorden: conservering, opslag, graan, eigen teelt, mengteelt, enkelvoudige teelt

Contact

Monique Bestman, Louis Bolk Instituut, m.bestman@louisbolk.nl