Dossier

(Bloem)bollenteelt

De belangstelling voor de teelt van biologische bloembollen en bolbloemen neemt is het laatste jaar flink toegenomen. De vraag naar biologische bollen is enorm gegroeid. In dit dossier is (achtergrond) informatie te vinden over de technische aspecten van de biologische bollenteelt en over de kansen in de markt.

Biologische bloembollen  BioKennis

In Nederland zijn er in 2016 tien biologische bollentellers. Zij telen gezamenlijk 30 hectare biologische bloembollen. Het is een zeer klein areaal en beslaat slechts 0,1% van het totale bollenareaal in Nederland.

Telers van biologische bollen kiezen bewust voor een milieuvriendelijke teeltmethode. Dit kan zijn omdat ze in de gangbare teelt de kwaliteit van de grond achteruit zien gaan, niet (meer) met chemisch-synthetische middelen willen werken of in willen spelen op een groeiende consumentenvraag naar ‘bij-vriendelijke’ bollen. Bollen waar consumenten meer voor willen betalen.

Biologische bollenteelt

Assortiment

Tulp is nu het meest geteelde biologische gewas onder de bollen. Daarnaast worden onder andere biologische krokussen, narcissen, dahlia’s blauwe druifjes en lelies geteeld.
Uit gebruikswaardeonderzoek blijkt dat er grote verschillen kunnen zitten tussen rassen qua ziektegevoeligheid en bewaarbaarheid.

Vruchtwisseling

Om de bodem gezond te houden en bodemziektes te voorkomen passen biologische bollen telers vruchtwisseling toe. Dit betekent dat ze niet elk jaar op hetzelfde stuk grond bollen telen. Dit doen ze bijvoorbeeld door samen te werken met biologische akkerbouwers. Ook zaaien sommige telers afwisselend bollen en groenbemesters. Deze groenbemesters helpen om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden.

Bemesting

Voor de bemesting maken biologische bollentelers gebruik van natuurlijke meststoffen zoals stalmest en compost. Daarbij moet minimaal 65% van de stikstofgift van biologische mest, compost of natuurcompost afkomstig zijn. Daarnaast zijn diverse hulpmeststoffen en bodemverbeteraars zoals Vinassekali, zeewierextracten of eierschalen toegestaan. Kijk voor meer informatie op de website van Skal: www.skal.nl. Het is een grote uitdaging voor biologische bollentelers om de bemesting goed af te stemmen op de gewasbehoefte.

Onkruidbeheersing

In de biologische teelt is het gebruik van herbiciden niet toegestaan. Onkruiden worden mechanisch of thermisch (door branden) verwijderd. Daarnaast kan de groei van onkruiden onderdrukt worden door de bollen af te dekken met gehakseld stro, houtsnippers, boomschors, compost of een groenbemester.

Ziekten en plagen

Ziekten en plagen worden in de biologische landbouw in de eerste plaats voorkomen door het toepassen van teeltmaatregelen zoals vruchtwisseling en door het gebruik van sterke rassen. Daarnaast wordt de aanwezigheid van nuttige natuurlijke vijanden zoals roofmijten zoveel mogelijk bevorderd. Bijvoorbeeld door de aanleg van bloemstroken.

Bewaring

Omdat er weinig mogelijkheden zijn om bij te sturen is het belangrijk om heel precies en schoon te werken en aangetaste bollen zo snel mogelijk te verwijderen. Voor het ontsmetten van de bollen kan een warmwaterbehandeling worden toegepast. Deze methode helpt bijvoorbeeld tegen aaltjes. De temperatuur.

Om besmetting en vermenging te voorkomen moeten de biologische en gangbare productie, verwerking en opslag goed van elkaar gescheiden blijven.

Vermarkten

De afzet van biologische bollen verloopt net als bij gangbare bollen via verschillende kanalen en in verschillende vormen; als droge bol, in potje, als bloem of als saffraan bol. De groeiende vraag naar biologische bollen komt voornamelijk vanuit de particuliere markt. Handelaren spelen hierop in en bieden biologische bollen aan via webshops, tuincentra en supermarkten.
Daarnaast tonen gemeenten belangstelling voor dit product.

Trefwoorden: biologische bloembollen, bollenteelt

Contact

Maaike Raaijmakers, bionext, raaijmakers@bionext.nl