Dossier

Markt en keten: gezondheid als marketinginstrument

Is biologisch voedsel beter dan gangbaar? Hoe hard zijn de bewijzen daarvoor? En hoe sterk moet het bewijs zijn voordat je het als claim op een product mag zetten?

Hieronder volgt een overzicht van de wetenschappelijke conclusies en de mogelijkheden om biologisch te promoten als beter.

Positieve en negatieve componenten

  • Meer positieve componenten: Biologische producten bevatten gemiddeld genomen meer componenten die positief zijn voor de gezondheid dan gangbare producten.
  • Minder negatieve componenten: De meeste ongewenste componenten, namelijk die componenten die minder goed zijn voor de gezondheid van mensen, komen in gelijke mate of minder voor in biologische producten dan in gangbare producten.

Verordening voedings- en gezondheidsclaims

De EU kent de Verordening Voedings- en gezondheidsclaims. Deze is bedoeld om consumenten beter te beschermen tegen onjuiste claims en om oneerlijke concurrentie tegen te gaan, omdat in de hele EU dezelfde regels gaan gelden. De verordening is al wel van kracht, maar veel onderdelen zijn nog niet klaar en er gelden verschillende overgangstermijnen.

Item titel

Om een claim te mogen gebruiken, gelden verschillende voorwaarden. Een aantal hiervan volgen hieronder:

  • De claim moet voorkomen op één van de lijsten van de Europese Commissie (deze zijn nog niet compleet).
  • De claim moet voldoen aan een voedingsprofiel (die nog moeten worden vastgesteld).
  • De voedingsstof moet een bewezen effect hebben. Dit kan nutritioneel of fysiologisch zijn.
  • Deze stof moet in significante hoeveelheden aanwezig zijn.
  • Het lichaam moet de stof op kunnen nemen.
  • De claim mag niet misleidend zijn.
  • De claim mag niet leiden tot twijfels over andere levensmiddelen.
  • Mag geen excessieve consumptie stimuleren.

Wetenschappelijk bewijs

Voordat een claim wordt toegewezen, is wetenschappelijk bewijs nodig. Het sterkste bewijs is afkomstig van interventiestudies bij mensen. Dat wil zeggen dat mensen dan in twee groepen worden verdeeld. De ene helft krijgt vanaf een bepaald moment het specifieke voedsel te eten, de andere helft het ‘gewone’. Bewijzen verkregen bij dieren of in vitro kunnen hooguit dienen als ondersteunend bewijs.

Trefwoorden: gezondheid, biologisch, marketing, claim

Contact

Lucy van de Vijver, Louis Bolk Instituut, l.vandevijver@louisbolk.nl, Yvonne Huigen, VWA, yvonne Huigen, VWA Isabelle van den Berg, Wageningen UR, Isabelle van den Berg.